LDPE shrink rulo, düşük yoğunluklu polietilen esaslı ve belirli koşullarda ısıyla büzülmesi amaçlanan ambalaj filmidir. Aday film seçilirken teknik föydeki yön bilgileri gerçek ürün denemesiyle eşleştirilir. Bu rehber, boy ve en yönündeki büzülmeyi ayrı okumayı, bir başlangıç numunesi hazırlamayı ve ısıtma sonrasında ürün, film ve kapanış durumunu kaydetmeyi anlatır.
Boy ve en yönünü doğru tanımlama
MD, filmin üretim ve ilerleme yönünü anlatır. TD, bu yöne dik olan en yönüdür. Bir numune rulodan kesildiğinde iki yönün hangisi olduğunu işaretleyin. Parça kare ise yön bilgisi görünüşten anlaşılmayabilir. Teknik föyde iki farklı büzülme değeri yazıldığında değerleri aynı sırayla kartınıza aktarın. Tüp filmde yassı en ile açık çevre de ayrı ölçülerdir. MD ve TD, bu fiziksel boyutların hangi doğrultuda değerlendirildiğini anlamaya yarar.
Filmden kesilen bir örnek ısıtıldıktan sonra iki doğrultuda eşit küçülmeyebilir. Örneğin ölçüm öncesinde 100 mm olan bir çizgi sonradan 70 mm ölçülüyorsa o yöndeki gözlenen kısalma yüzde 30'dur. Başka bir doğrultuda 100 mm'den 85 mm'ye iniyorsa orada yüzde 15 gözlenmiştir. Bu sayılar hesap örneğidir. Gerçek büzülme sonucu film, yöntem ve koşullara bağlıdır. Serbest film numunesinde gözlenen değer, ürünün üzerinde aynı ölçüde gerçekleşmeyebilir. Ürün filme temas ettiği yerde hareketi sınırlar.
| Teknik bilgi | Nasıl okunur? | Gerçek ürün kontrolü |
|---|---|---|
| MD | Film ilerleme doğrultusu | Pakette boy yönü |
| TD | İlerlemeye dik doğrultu | Pakette en veya çevreyle ilişki |
| Serbest büzülme | Tanımlı test koşulunda film değişimi | Ürün temasının etkisi |
| Bitmiş paket | Soğuduktan sonraki görünüş ve ölçü | Köşe, açıklık ve kapanış |

Teknik föyde koşulları değerle birlikte okuyun
Bir yüzde değeri gördüğünüzde hangi yöntem ve koşul altında ölçüldüğüne bakın. Farklı koşullarda alınmış iki değeri yalnızca sayısal büyüklüğüne göre sıralamayın. Teknik föyde tek bir yön değeri görünüyorsa diğer yönün belgede nerede belirtildiğini kontrol edin. Film kalınlığı, ürün tanımı ve ölçüm koşulu ayrı satırlarda bulunur. Film farklı bir rulodan geldiyse etiket ve teknik veri eşleştirilir. Ürün adı aynı görünse bile yeni formül veya tedarikçi tanımı numune gerektirebilir.
Bir film teknik veride daha fazla büzülme gösteriyor diye her üründe daha iyi sonuç vereceği varsayılmaz. Bir köşe film hareketini erken durdurabilir. Geniş boşluk kalan bölgede kat oluşabilir. Kapanış çizgisi ürünün yanlış tarafına çekilebilir. Adayların gerçek ürünle aynı başlangıç kesiminde denenmesi, büzülme farkının paket üzerinde nasıl göründüğünü anlamaya yardımcı olur. Ekipmanın üreticisi ve film tedarikçisinin önerdiği yöntem başlangıç noktasıdır. Belirli bir sıcaklık veya hız bütün filmler için geçerli değildir.

İlk kesim ve ürün yerleşimi
Filmin ilk boyutunu seçmek için ürünü son paketleme biçiminde ölçün. Bir demet hazırlanıyorsa parçaları gerçek dizilişle yerleştirin. Etrafındaki başlangıç boşluğu film büzülmeden önce ürünün yerleşmesine izin vermelidir. Film fazlası bir kenarda toplanıyorsa ısıtma sonrası o bölgede farklı görünüş oluşabilir. Büzülme yönleri belli olduğunda film ve ürün yönünü fotoğraflayın. İlk ölçülerin sayısal değerleri, kesik kenar ve kapanış çizgisinin yerleriyle birlikte yazılır.
Ürün yerleştirildikten sonra kapanış işlemi varsa ekipman talimatı izlenir. İlk ısıtma örneği ile boş film örneğini ayırın. Boş filmdeki test sonucu, ürünü çevreleyen filmdeki son boyu tek başına vermez. Ürün yüzeyinde yüksek bir nokta, keskin köşe veya etiket varsa bu bölgeleri işaretleyin. Film sıcak işlemden geçtikten sonra elle değerlendirme, ekipmanın ve işletmenin güvenli yöntemine göre yapılır. İlk kontrol için ürün ve film normal değerlendirme durumuna geldikten sonra gözlem alınır.
Bitmiş numunede dört kontrol
İlk kontrol filmin genel yerleşimidir. Ürünün hangi yüzünde fazla film kaldığını ve hangi köşede açıklık görüldüğünü yazın. İkinci kontrol kapanış çizgisidir. Yer değiştirmiş veya kat altında kalmış bir çizgi, ürünün nasıl açılacağını etkileyebilir. Üçüncü kontrol üründür. Isıya duyarlı bir parça, etiket veya yüzey varsa ürünün işlem sonrası durumu ayrıca değerlendirilir. Dördüncü kontrol ambalajın kullanımıdır. Paket normal şekilde taşınabiliyor mu, açılış için gereken yer görünür mü, gerçek örnekte görülür.
| Gözlem | Önce karşılaştırılacak unsur | Tekrar denemede sabit tutulacak bilgi |
|---|---|---|
| Köşede fazla film | İlk yerleşim ve kesim boyu | Ürün ve film kodu |
| Bir uç açık kaldı | Başlangıç boyu ve ürün yönü | Ekipman ve iş sırası |
| Film çizgisi yer değiştirdi | Kapanış konumu | İlk boş film ölçüsü |
| Ürün yüzeyi değişti | Gerçek ürün ve işlem şartı | Başlangıç numunesi |
Bir değişiklik yapılırken her seferinde tek değişken seçin. Önce başlangıç boyu değiştiriliyorsa ekipman ve ürün düzeni aynı kalır. Film yönü çevriliyorsa ilk kesim ölçüsü ve ürün konumu kaydedilir. Ekipman ayarı değiştirilecekse izin verilen sınırlar kullanılır. İki ayar ve film ölçüsü aynı anda değiştiğinde sonuç iyileşse bile nedeni ayırmak zorlaşır. İlk kabul örneğinin koşullarını yeni numunenin yanında saklayın.

Serbest film numunesi ve ürünlü deney
Serbest numunede başlangıç boyunu iki doğrultuda işaretleyin. İşaretin kenardan uzaklığı, ölçüm noktaları ve örneğin rulo yönü kartta kalır. Tedarikçinin doğruladığı koşullarda yapılan testten sonra aynı iki çizgiyi yeniden ölçün. Çizgilerden biri örneğin kıvrılan bölümünde kaldıysa ölçüm koşulunu not edin. Aynı yöntemde birkaç örneğin sonuçları ayrı tutulabilir. Ölçüm tek yönde tekrar edilmişse ikinci yön için sonuç çıkarmayın. Teknik veri ve işteki ilk numune iki farklı karşılaştırma sağlar.
Ürünlü denemede film ürün üzerinde serbest değildir. İlk temas ettiği köşede hareket sınırlanabilir, boş kalan uçta ise film daha fazla şekil değiştirebilir. Ürün belirli bir yöne çevrildiğinde film yönü de paket üzerindeki konumunu değiştirir. Bu nedenle serbest film hesabını ürünün son dış ölçüsünü doğrudan bulmak için kullanmayın. İlk kesim ve ürün yerleşimini bir başlangıç kartında saklayın. Son ölçü alınırken ürünün hangi konumda durduğu ve filmin hangi bölgede desteklendiği belirtilir.
Bir ürüne aynı film iki farklı yönde takılabiliyorsa iki ayrı örnek hazırlayın. Kesim boyu ve başlangıç boşluğu aynı kalsın. Farklı yönde daha az kıvrım görülebilir, fakat ürünün açılacağı yer de değişebilir. Paket görünüşü iyi olduğunda bile etiketin okunup okunmadığı ve film ucunun normal kullanımda erişilebilir kalıp kalmadığı kontrol edilir. Isıtma sonrası ürün başka bir istasyona geçecekse numunenin o istasyondaki konumu da görülür. Böylece film yönü yalnızca görünüşe göre seçilmez.
Örnek numune kayıt tablosu
Her örneğe sıra numarası verin. İlk sütunda film lotu ve ölçüsü, ikinci sütunda film yönü ve ürün kodu bulunabilir. Kullanılan ekipman ve operatör bilgisi ayrı yazılır. İşlem koşulu, ekipmanın nasıl kayıt tuttuğuna göre işlenir. Sonuç fotoğrafı normal değerlendirme durumunda çekilir. Bir örneğin diğerinden farklı bir zamanda ölçülmesi halinde fark kaydedilir. Ürün ölçüsünde görülen değişim ile film üzerindeki ölçü aynı sütunda tutulmamalıdır.
| Kayıt alanı | Örnek türü | Değerlendirme amacı |
|---|---|---|
| Başlangıç kesimi | Isıtılmamış film | Boy ve en yönü |
| Serbest numune | Ürün olmadan ölçülen film | Yön başına kısalma |
| Ürünlü örnek | Normal yerleşimle hazırlanan paket | Köşe, açıklık ve görünüş |
| Soğuma sonrası örnek | Tanımlı değerlendirme anı | Açma ve son ölçü |
Bir örneği referans olarak saklarken yalnızca son fotoğrafı bırakmayın. İlk kesim ölçüsü ve ürün yönü görünmezse başka bir vardiya aynı örneği hazırlayamaz. Uygulamada film lotu değişirse önceki fotoğrafa benzemesi tek başına aynı iş sonucunu garanti etmez. Yeni örneği aynı kartla hazırlayıp kapanış, görünüş ve açma durumunu yeniden kontrol edin. Bir fark oluşursa hangi değişkenin değiştiğini belirtin. Örneğin ürün kapağının konumu değişmişse film aynı kalsa da köşe davranışı farklılaşabilir.

Ürün ailesinde sınır örneklerin seçimi
Bir film birden fazla ürün için kullanılacaksa en küçük ve en büyük ürün aynı denemede görülür. En büyük ürün başlangıç kesimine zor giriyorsa büzülme öncesi yerleşim yetersiz olabilir. En küçük ürün, işlemden sonra bir tarafta fazla film bırakabilir. Bir model uzun ve dar, diğeri kısa ve genişse film yönü her birinde farklı sonuç verebilir. Ürünleri boy ve en olarak ayrı sıralayın. Film bütün modellerde kullanılacaksa her kritik kesit ve boy için gerçek paket hazırlayın.
Bir ürün seti iki parçadan oluşuyorsa filmin ısıtma öncesi dizilişini kontrol edin. Parçalar birbirine karşı kayıyorsa son pakette film iki aday arasında farklı görünmese bile iç düzen değişebilir. Ürünü normal teslim şekliyle dizin ve aynı düzende ısıtma örneği hazırlayın. Paket açıldığında küçük parçanın yerinde kalıp kalmadığını inceleyin. Film bir arada tutma görevinde kullanılacaksa bu görev gerçek taşıma ve açma şartında değerlendirilir. Tek bir masabaşı örneği, bütün lojistik şartları doğrulamaz.
Malzeme değişikliği sonrası tekrar deneme
İlk film onaylandıktan sonra farklı kalınlık veya yeni tedarikçi önerildiğinde teknik veriyi karşılaştırın. MD ve TD değerleri aynı test koşulunda verilmiş mi, kontrol edin. Sonra gerçek ürünle ilk kesim, film yönü ve ekipman aynı kalacak şekilde bir karşılaştırma yapın. Film görünüşü değişmiş fakat kullanım aynı kalmış olabilir. Bazı modellerde görünüş olumlu iken ürünün açılması zorlaşabilir. Sonuç kartına hangi ürünün, hangi film ve işlem koşulunda değerlendirildiğini yazın.
Değişikliğin sadece göbek veya rulo uzunluğu ile ilgili olduğu durumlarda film davranışı aynı kalabilir. Yine de yeni rulo makineye farklı oturuyorsa sarım yönü ve film yolu kontrol edilir. İlk boş kesim ile ürünlü örneğin kaydı saklanır. Film değişikliği, tezgâh değişikliği ve ürün değişikliğini tek onay satırına toplamayın. Farklı zamanlarda iki değişiklik yapılırsa hangi örneğin hangisini temsil ettiği ayrı görülebilir. Bu kayıt, iş yeniden başladığında aynı koşulun kurulmasını kolaylaştırır.
Büzülme yönünü ürün eksenlerine yerleştirme
Ürünün boy ekseni, filmin rulodan çıkış yönüyle aynı doğrultuda olmak zorunda değildir. Bir pakette uzun ürün MD ile aynı yönde durabilir. Başka bir uygulamada film ürünün etrafında döndüğü için MD, ürünün çevresine karşılık gelebilir. Önce boş filmi hangi yönde keseceğinizi belirleyin. Ardından aynı çizimde ürünün boy eksenini gösterin. Yüzde değerlerini üründeki boy ve en sütunlarına aktarırken aradaki bu eşlemeyi kullanın. Rulonun hangi ucundan açıldığı ve filmin çevrilip çevrilmediği not edilirse deneme tekrar yapılabilir.
Temsili bir numunede MD çizgisi 120 mm'den 84 mm'ye, TD çizgisi 80 mm'den 68 mm'ye düşmüş olsun. İlk yönde 36 mm, ikinci yönde 12 mm değişim vardır. Başlangıç uzunlukları farklı olduğu için yalnızca kısalan milimetreleri karşılaştırmak yeterli olmaz. Her yön için fark kendi ilk ölçüsüne bölünür. Bu durumda MD yüzde 30, TD yüzde 15 olur. İşaretli örnek ürüne geçirilmişse bu hesap artık serbest film numunesini temsil etmez. Ürünlü ölçü ayrı bir kayıt grubunda tutulur.
Bir sonraki denemede film doksan derece döndürülürse ürün üzerinde boy ve en yönlerine gelen film davranışı yer değiştirebilir. Film ölçüsü aynı olsa bile köşelerde toplanan pay veya kapanış çizgisinin yerleşimi değişebilir. İlk örneğin MD ve TD işaretlerini, ürünün açma yönüyle birlikte saklayın. Görünüşte iyileşme olursa bitmiş paketin açılması ve etiketin görünürlüğü tekrar kontrol edilir. Yeni yönü kabul ederken hangi modelde ve hangi kesim boyunda kullanıldığı yazılır.
Büzülme sonrası ürün ve film birbirinden ayrı incelenir
Paket üzerinde film düzgün görünse de ısıya duyarlı bir ürün veya etiket etkilenmiş olabilir. Film üzerinde kıvrım görüldüğünde ürünün kendi yüzeyinde de değişim olup olmadığı ayrı kontrol edilir. Numunenin birini açmadan saklayın, diğerini normal kullanım yönünden açın. Açılan örnekte ürün ve etiket incelenebilir. Paket açılmadan yapılan görünüş kontrolü bu bilgiyi tek başına vermez. Aynı modelden işlem görmemiş bir örnek karşılaştırma için tutulabilir.
Ürünün ısıya hassasiyeti bilinmiyorsa deneme koşulu sorumlu ekip tarafından belirlenir. Teknik föydeki serbest büzülme sıcaklığı, gerçek paket için ayar olarak doğrudan alınmamalıdır. Ekipman, film ve ürünün kendi sınırları ayrı kaynaklardan gelir. Numunede ürün değişimi görülürse hangi koşulun denendiği kaydedilir. İlk güvenli değerlendirme koşuluna dönmek veya farklı ambalaj biçimi düşünmek gerekebilir. Genel internet değerleri yerine tedarikçinin ve ekipman üreticisinin belgeleri esas alınır.
Tedarikçiden istenecek numune bilgisi
Film adı, numune kodu, kalınlık ve rulo biçimi birlikte istenir. Yön başına büzülme verisi varsa ölçüm koşulu ve yöntemi de alınır. Film düz veya tüp olarak sarılıyorsa teknik çizim ayrı olmalıdır. Numune bir işte uygun sonuç verirse ilk kesim boyu, ürün düzeni ve film yönü kaydedilir. Sonraki teslimatta aynı teknik ad altında farklı lot geldiyse onaylı ölçüler ve bitmiş örnek kullanılır. Tedarikçi bir değişiklik önerdiğinde değişen teknik satırın ve gereken yeniden denemenin hangisi olduğu açıkça belirtilir.
Teslim edilen film deneme numunesinden daha uzun rulo halinde geliyorsa tam bobinin ekipmana sığması ayrıca doğrulanır. Rulonun başındaki film yolu, çalışma sırasında çap küçüldüğünde değişebilir. Numune küçük bobinde hazırlanmışsa tam teslimat için besleme denemesi tamamlanmamış olabilir. İlk gerçek rulo ile alınan örneği pilot karttan ayrı işaretleyin. Teknik belge malzeme davranışını, rulo denemesi ise kullanıcının kendi ekipmanında karşılaşılan sonucu açıklar.
Sık sorulan sorular
Teknik föydeki değer yeni film lotuna nasıl bağlanır?
Belgenin hangi ürün koduna ait olduğunu doğrulayın ve rulo etiketiyle eşleştirin. Aynı belge birden fazla kalınlık veya film biçimi için düzenlenmişse kullanılan satırı işaretleyin. Yeni lot için teknik veri değişmediyse ilk ürünlü örnek yine mevcut kartla hazırlanabilir. Fark görülürse tedarikçiye lot, numune yönü ve gerçek ürün sonucu birlikte gönderilir. Böylece belgedeki değerle gözlenen olay aynı malzeme ve iş koşulu üzerinden incelenir.
Paketin bir yüzünde gevşeklik kalması neyi gösterir?
İlk olarak film kesimi ve ürün yönü kontrol edilir. Paket bir tarafta daha fazla başlangıç boşluğu bırakmış olabilir. Film yönleri ürün üzerinde yer değiştirmiş olabilir veya ürünün bir yüzü normal akışta farklı biçimde destekleniyor olabilir. Boş örneğin başlangıç ölçülerini ve bitmiş örneğin ilgili yüzünü karşılaştırın. Yalnızca daha fazla ısı uygulamadan önce bu değişkenleri ayırın. Ekipman ayarları izin verilen iş koşulları içinde değerlendirilir.
Film şeffaflığı büzülme yüzdesini gösterir mi?
Görünüş ile teknik büzülme değeri ayrı özelliklerdir. İki film benzer görünürken farklı yön davranışı gösterebilir. Görünüş kritikse onaylı örnek ile aynı ışıkta karşılaştırılır. Büzülme ise yön ve koşul bilgisiyle ölçülür. Ürün üzerindeki son görünüş, serbest film ölçümüne ek olarak değerlendirilir.
Aynı kesim boyu farklı ürün adedinde korunabilir mi?
Bir demetteki parça sayısı değiştiğinde çevre ve yüzey teması değişebilir. Başlangıç kesimi daha büyük üründe yerleşime izin vermeyebilir, küçük demette ise fazla film kalabilir. Her adet için gerçek dizilişi hazırlayıp film yönünü, ilk yerleşimi ve soğuma sonrası örneği kaydedin. Tek bir ürün adediyle alınan onay, aynı filmin bütün demet ölçülerinde çalışacağını göstermez.
Film rulo yönünü kaybeden kare numune nasıl tanımlanır?
Bir kare filmin yönü dıştan bakılarak her zaman anlaşılmaz. Rulodan kesilmeden önce film yolu doğrultusunu işaretleyin. İşaret kaybolduysa numune üzerinde tahmin yürütmek yerine aynı rulodan yeni bir örnek alın. İki doğrultunun verisi ayrı kaydedildiğinde film ürün üzerine ters yönde yerleştirilmez. Numune saklanırken etiket veya zarfta yön çizimi bulunabilir.
Daha fazla büzülme her zaman daha iyi görünüş sağlar mı?
Ürün temas ettiği bölgelerde filmi farklı biçimde sınırlar. Film daha fazla kısalsa da bir köşe erken temas edebilir veya kapanış çizgisi başka yere hareket edebilir. Gerçek ürünün son duruşuna, film kenarlarına ve açma hareketine bakın. Hedefi sadece yüzde üzerinden seçmek, film yönü ve ilk kesim boyunun etkisini gözden kaçırabilir.
Boy ve en ölçüsü aynı ürün üzerinde nasıl alınır?
Ürünün paket içindeki boy eksenini işaretleyin. Film yönlerini bu eksene göre yazın. Isıtma öncesi kesim boyu ve yassı en boş film üzerinden ölçülebilir. İşlem sonrası bitmiş paket ölçüsü ürün üzerindeki seçili referans noktalarından alınır. Serbest büzülme yüzdesi ile ürünlü son ölçü aynı fiziksel sonuç değildir. Rapor hangi ölçümün hangi duruma ait olduğunu göstermelidir.
Bir denemede sıcaklık ve kesim boyu birlikte değiştirilir mi?
Karşılaştırmanın amacı sonucu hangi değişkenin etkilediğini bulmaksa bir değişken değiştirin. Önce ürün ve film yönünü aynı tutup kesim boyunu karşılaştırın. Ekipman koşulu değiştirilecekse işletmenin onaylı yöntemi ve ekipman üreticisinin sınırları kullanılır. Ayar ve boy birlikte değiştirilirse sonucun neden farklılaştığı belirsiz kalabilir. Önceki örnek ve yeni örnek kartta birbirine bağlanır.
LDPE adı tek başına shrink davranışını belirler mi?
LDPE malzeme ailesini belirtir. Isıyla büzülmeye yönelik ürün tanımı ve teknik föy ayrıca kontrol edilir. Aynı kısa malzeme adına sahip standart film ile shrink film, gerçek ısıtma uygulamasında aynı şekilde kullanılmaz. Siparişte shrink şartı açık yazılır.
MD ve TD büzülmesi birbirine eklenir mi?
İki değer farklı doğrultuları gösterir. Bir yöndeki değişim kendi başlangıç ve son ölçüsüyle hesaplanır. Yüzdeleri toplamak, ürün üzerindeki gerçek boy ve en değişimini göstermez. Film yönleri numune kesilmeden önce işaretlenmelidir.
Sıcak numune hemen ölçülür mü?
Ölçüm, kullanılan yöntem ve ekipman şartına göre alınır. Bitmiş paket görünüşü için numunenin tanımlanan değerlendirme durumuna gelmesi beklenir. Sıcak örneğe yapılan ölçüm ile son paket ölçüsü aynı koşul değildir. Ölçüm zamanı ve örnek durumu kaydedilir.

